Hakkında Künye

Harry Nyquist

Elektronikçi, telekomcu, bilgisayarcı, görüntü islemeci, robotikçi, gomülü slstemcl, ve daha nice alanda çalışan neredeyse tüm mühendislerin hayatlarında en az bir kez olsun karşılaştığı o yüce insan: Nyquist! Nyquist, uziletişim (telekomünikasyon) ve sinyal işleme alanında bilim dünyasına büyük katkıları olan bir elektronik mühendisidir. Günümüzde çoğu elektronik mühendisi bu ismi ”Nyquist-Shannon savı”, “Johnson-Nyquist Gürültüsü” ve “Nyquist Kararlılık Ölçütü” gibi çalışmaları sayesinde çok yakından tanıyor.

Harry Nyquist 1889 yılında Lars Jonsson Nyquist (1847) ve Katrina Eriksdotter (1857) çiftinin yedi çocuğundan biri olarak dünyaya geldi. Eğitim döneminde öğretmenlerinin tavsiyesiyle 1907 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti. 1912 yılında Kuzey Dakota Üniversitesi'ne girdi, lisans ve yüksek lisans eğitimini sırasıyla 1914 ve 1915 yıllarında tamamladı. Bundan iki yıl sonra da Yale Üniversitesi'ndeki doktorasını tamamlayarak Amerika Telefon ve Telgraf Şirketi(AT&T)’nin araştırma ve geliştirme bölümünde çalışmaya başladı. 1934 yılından 1954 yılında emekli olana kadar Bell Laboratuarları'nda görev aldı. Çalıştığı süre boyunca 138 patent aldı ve 12 makalesi yayımlandı. Emekli olduktan sonra da Amerika Savunma Bakanlığı'nda danışmanlık yapmaya devam etti.


Bu dönemde resim ve ses gönderimi üzerinde çalıştı. 1924 yılında AT&T’nin telefotografi olarak adlandırdığı yöntemi buldu ve bu çalışması günümüzdeki faks makinelerinin temelini attı. Aynı yıl Bell System Technical Journal’de yayınlanan yazısında maksimum gönderim hızını belirleyen iki faktörden bahsetti. 1927 yılında J.B Johnson’ın çalışmalarını genişletti ve 'ısısal gürültü' (thermal noise) için matematiksel bir açıklama getirdi. Nyquist’in en önemli çalışması ise 1928 yılında yazdığı "Telgraf İletim Kuramı'ndaki Bazı Konular" makalesi oldu. Bu yazısında önceden bahsettiği veri gönderme hızını arttırma yöntemlerini yineledi ve en önemlisi, Nyquist Örnekleme Kuramı‘nı ortaya koydu. Bu kuram, örneksel(analog) sinyallerin kayıpsız şekilde nasıl sayısal (digital) sinyallere çevrilebileceği konusunda oldukça yararlı bilgileri açığa çıkardı.

Nyquist’in çalışmaları bilgi kuramı ve veri iletimine çok büyük katkılarda bulundu. Şu an kullandığımız özellikle ses ve veri iletimine dayalı prensiplerle çalışan çok geniş yelpazedeki ürünlerde önemli bir rol oynamaktadır.

Bu önemli çalışmalarının sonucu olarak çok sayıda ödül aldı. Ulusal Mühendisler Akademisi’nin (NEA) Kuruculuk Nişanı’na (Founder's Medal) layık gördüğü dördüncü bilim adamı olmayı başardı. 1960 yılında da IEEE’den Onur Madalyası aldı. Aynı yıl içerisinde Franklin Enstitüsü’nün Stuart Ballantine Madalyası’nı ve 1961’de de Mervin J. Kelly Ödülü'nü aldı.

Adından bahsettirecek bu kadar çok teorem ve buluştan sonra, 4 Nisan 1976’da 87 yaşında hayata veda etti.

Kaynaklar



A. Alper Keskin
- 8 -