Hakkında Künye

George Boole

George Boole 19. yüzyılda yaşamış, bilgisayar biliminin temelini oluşturan Boolean cebirini bulmuş İngiliz matematikçisi ve filozufudur.

George Boole 2 Kasım 1815 tarihinde İngiltere'nin Lincoln şehrinde, tüccar bir baba ve hizmetçi bir annenin ilk çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Çocukluk yıllarında matematik ve mantığa büyük ilgisi olan babası tarafından eğitilen Boole, on üç yaşında ticari eğitim veren bir okula başlamıştır. Fakat bu okul onun isteklerine cevap vermediği için büyük bir hayal kırıklığı yaşamış, ama dar gelirli ailesinin karşılayabileceği en iyi okul burası olduğu için devam etmek zorunda kalmıştır. On dört yaşında şehirdeki bir kitapçıdan Latince dersleri alan Boole aynı yıl kendi başına Yunanca'yı öğrenmiş ve ünlü bir Yunan şairin şiirini İngilizce'ye çevirmiştir. Bunu takip eden iki yıl boyunca yine kendi kendine, gittiği okulda öğretilmeyen Fransızca ve Almanca'yı da öğrenmiştir.

Akademik kariyer yapmayı düşünme fırsatı bile bulamayan Boole, 16 yaşına geldiğinde babasının iflas etmesi sonucu ailesine destek olmak amacıyla Doncaster'daki Heigham's School'da asistan öğretmen olarak çalışmaya başlamıştır. Üç yıl boyunca asistan öğretmen çalıştıktan ve diğer yandan kendisini matematik alanında geliştirmeye devam ettikten sonra, 19 yaşında kendi okulunu açmıştır. 1838 yılında ise Waddington'daki Hall Academy'nin sahibinin ölümü üzerine bu okulu devralmıştır. Bu arada Laplace ve Lagrange'ın eserleri üzerinde çalışmış ve Cambridge Mathematical Journal'ın editörü olan Duncan Gregory ile tanışmıştır. Bundan sonra kendisini cebir konusunda geliştirdikçe matematiksel çalışmalarını bu dergide yayınlayacaktır.

George Boole

1842 yılında dönemin en ünlü matematikçi ve mantıkçılarından biri olan Augustus De Morgan ile tanışan ve mektuplaşma aracılığıyla birlikte çalışan Boole, 1844 yılında cebirin diferansiyel denklemlerin çözümünün uygulanmasında geliştirdiği metod için İngiliz Kraliyet Derneği'nin madalyasını almış ve matematik dünyasında büyük bir ün kazanmıştır. Bundan üç yıl sonra tarihte modern sembolik mantığı ilk kez içeren kitabı Mantığın Matematiksel Analizi (The Mathematical Analysis of Logic) yazmıştır. 1854 yılına gelindiğinde ise en ünlü çalışması Düşüncenin Kanunları (An Investigation of The Laws of Thought, on Which are Founded the Mathematical Theories of Logic and Probabilities)' nı yayınladı. 1860 yılında yayınladığı son kitabı Sonlu Farklılıkların Kalkülüsü Üzerine Bir Çalışma (Treatise on the Calculus of Finite Differences)günümüzde bile hala bu konunun en önemli kitaplarından biridir.

8 Aralık 1864'te bir konferansa yetişmek için uzun süre yağmur altında yürümüş ve dersi de ıslak elbiseleri ile anlatması sonucu zatüreeye yakalanarak hayatını kaybetmiştir.

Birçok otorite tarafından “bilgisayar biliminin babası” olarak kabul edilen Boole, matematik ve mantığın yanısıra edebiyat, felsefe ve ilahiyat ile de ilgilenmiş ve bu konular hakkında çeşitli çalışmalar yapmıştır. Çevresinde son derece alçak gönüllü biri olarak tanınmıştır.Bir çok saygın kurumdan çeşitli ödüller ve onursal dereceler almasına rağmen, kendisini ve çalışmalarını ünlendirecek bu armağanlara hiç önem vermemiştir. Boole'ın Mary, Margaret, Lucy, Alicia ve Ethel adında beş kızı vardır. Kızlarının bazıları babalarının izinden giderek bilim dünyasına çeşitli önemli katkılarda bulunmuşlar, diğerleri ise o zamanın önemli bilim adamı veya yazarları ile hayatlarını birleştirmişlerdir.

Geçtiğimiz yıllarda Boole'ın ilk öğretmenlik yaptığı ve Boolean cebirinin ilk temellerini attığı Doncaster'daki Doncaster College'dan bir grup öğrenci Wavelength Arts şirketi ile The Binary Man adlı kısa bir belgesel çekmişlerdir. Boole'ın hayatını anlatan bu belgeseli yazının sonunda izleyebilirsiniz.

1932 yılında bilişim kuramının babası sayılan Amerikalı matematikçi ve mühendis Claude Shannon, Boolean cebirinin telefon yönlendirme anahtarlarında kullanılan elektromekanik devre sistemlerini nasıl optimize ettiğini göstermiştir. Ayrıca elektrik devrelerinin Boolean cebiri problemlerini çözmede kullanılabildiğini ispatlamıştır. Modern bilgisayarların oluşumunun altında yatan temel konsept mantıksal işlemlerde elektrik devrelerinin kullanılmasıdır. Böylece George Boole, Claude Shannon aracılığıyla da olsa, günümüz dijital çağının teorik temellerini oluşturmuştur. Ayrıca Boolean cebiri günümüzde sık sık kullandığımız arama motorlarının temel mantığını oluşturmaktadır.

Boole Cebri

Boole Cebri veya diğer adıyla Boole mantığı, doğruluk değerlerinin mantıksal olarak hesaplanması anlamına gelir. Gerçek sayıların hesaplanmasına çok benzemesine rağmen sadece “0 ve 1” değerleri ile işlem yapılır ve “+,-,*” gibi işlemlerin yerine “ve, veya , değil ” gibi işlemler yer alır.

Kaynaklar:

http://en.wikipedia.org/wiki/George_Boole
http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Boole.html
http://www.bookrags.com/biography/george-boole/
http://georgeboole.net/

Bahadır Hatunoğlu
- 4 -