Hakkında Künye

Bilgisayarlı Görme

Bilgisayarlı görme önceleri yapay zekâ konusunun bir alt dalıyken günümüzde başlı başına bir bilim dalını oluşturmaktadır. Bilgisayarlı görmenin ilgilendiği konular, görüntüleri kullanarak çevredeki cisimleri algılama ve bilgi toplama ya da çeşitli yapay sistemler kurmak gibi konulardır. Başka bir deyişle bilgisayarlı görme biyolojik görüşün tamamlayıcısıdır. Biyolojik görüşte insan ve hayvanların görme algıları incelenir, psikolojik süreçler dâhilinde modellenerek çalışmalar yapılır. Aynı şekilde bilgisayarlı görme yazılım ya da donanımda uygulanan yapay görüş sistemleri konusunda çalışmalar yapılır. Bilgisayarlı görmenin alt dalları olarak sahne geri-çatımı(scene reconstruction), olay algılama(event detection), izleme(tracking), nesne tanıma(object recognation), öğrenme(learning), indeksleme(indexing), görüntü işleme (image reconstruction) konularını sıralayabiliriz.

Bilgisayarlı görme konusu disiplinler arası bir yapıya sahiptir. 70li yıllara kadar konuyla ilgili çalışmalar yapılmışsa da bilgisayarlarda görüntü gibi büyük verilerin saklanmasıyla daha detaylı çalışmalar yapılabilmiştir. Aslında yapılan bu çalışmalar da birçok farklı alanda geliştirilmiştir. Mesela; kameradan gelen veriyi işleyerek 3B(üç boyutlu) sahnenin çıkarılması sorununda makine mühendisliği, optik mühendisliği, sinyal işleme, yapay zekâ, matematik, yazılım mühendisliği gibi birçok disiplin bir arada çalışır.

Bilgisayarlı görme konusu görüntü işleme, görüntü analizi, yapay görüş, robotik görüş gibi konularla yakından ilişkilidir. Bu alanlarda kullanılan temel teknikler aşağı yukarı aynıdır, ancak bazı nitelemeler bu dalları birbirinden ayırmak için kullanılabilir. Görüntü işleme ve görüntü analizi konuları 2B (iki boyutlu) görüntülerin birbirlerine dönüştürülmesi ile ilgilenir. Yapay görüş konusu genelde sanayide kullanılacak uygulamalara odaklanmıştır. Örüntü tanıma konusu istatistiksel yaklaşımlarla sinyallerden gelen verileri bilgiye çevirmekle ilgilenir. Bilgisayarlı görme ise bir veya birkaç görüntüden 3B(üç boyutlu) sahnelerin elde edilmesi ile ilgilenir. Bilgisayarlı görme daha çok imgeden sahne elde etmeye yönelik karmaşık tahminlere dayanır.

Bilgisayarlı görme konusunun tipik görevlerini şöyle sıralayabiliriz:

  • Tanıma(Recognition): Bilgisayarlı görme konusunun tipik bir görevi elde edilen görüntü bilgisinin herhangi belli bir nesneye, özelliğe veya aktiviteye ait olup olmadığını bulmaktır. Bu bir insan için çok basit bir eylem olsa da, herhangi bir yerde herhangi bir nesne için bilgisayarlara bu işi yaptırmak henüz tam olarak başarılamamıştır.
  • Hareket(Motion): Bilgisayarlı görme konusunun diğer bir görevi de görüntü dizilerinden belli bir noktada yerel görüntü elde etmektir. Mesela; bir objenin hareketlerini izlemek.
  • Sahne Geri Çatımı(Scene Reconstruction): Bir sahneye ya da videoya ait iki veya daha fazla görüntüden sahnenin(videonun) 3B(üç boyutlu) modelini hesaplamak bilgisayarlı görme konusunun bir başka görevidir.
  • Görüntü Onarma(Image Restoration): Görüntü onarmanın temel hedefi görüntülerdeki parazitleri uzaklaştırmaktır.

Bilgisayarlı görme çok çeşitli alanlarda kullanılmaktadır. En önemli kullanım alanı medikal bilgisayarlı görme ya da medikal görüntü işleme konusudur. Bu dalda görüntülerden hastaya tanı koymak hedeflenir(tümörlerin yerinin bulunması gibi). Ayrıca araştırmalar sayesinde medikal alanında yeni bilgiler elde edilmesi de sağlanır. Bilgisayarlı görme konusu sanayide de sıkça kullanılır. Buradaki hedef ürünün hatalara karşı kontrolünün yapılmasıdır. Bilgisayarlı görmenin kullanıldığı diğer önemli bir dal da askeri uygulamalardır. Bu konuda verilebilecek en açık örnek düşman askerlerinin ya da araçlarının yerini algılayan füzelerdir. Bilgisayarlı görmenin kullanıldığı yeni bir alan ise otonom araçlardır. Bu araçlar değişik amaçlarla üretilmektedir. Mesela; belli bir bölgede yangın çıkıp çıkmadığını araştıran araçlar.

Bilgisayarlı görme, temel olarak tanıma, hareket algılama, sahne geri-çatımı ve görüntü onarma konuları ile ilgilenir. Birçok disiplinin bir arada yaptıkları çalışmalar sayesinde gelişmeye devam etmekte olan bilgisayarlı görme konusu, medikal sistemlerden askeri sistemlere kadar birçok farklı alanda kullanılmaktadır.



Kaynaklar:



Makbule Gülçin Özsoy
- 1 -