Hakkında Künye

Ada Lovelace

Bu ayki biyografi yazımızda ilk programlamacı Ada Lovelace'tan bahsedeceğim. Evet, yanlış okumadınız, ilk programlamacı bir kadın :) Hele ki bu erkek egemen bilişim dünyasında bir kadının ilk programlamacı unvanına sahip olması Ada Lovelace'ı daha da önemli bir konuma koyuyor. Gelelim Lovelace'ın hayat hikayesine.

Asıl adı Augusta Ada Byron King olan Ada Lovelace 10 Aralık 1815'te Londra'da doğdu. Annesinin matematiğe aşırı ilgi duyması onun yaşamını evlendikten sonra bile etkiledi. Ayrıca babası Lord Byron ünlü bir şairdi. Annesinin serinkanlı düşünce yapısı ve hesaplılığı ile babasının tutkulu şairliği onu ilerde sabırlı ve yaratıcı bir bilim adamı yapacaktı. Küçük yaşlardan itibaren matematik dersleri alan Ada, 1833'te, 17 yaşındayken Cambrige Üniversitesi'nde matematik profesörlüğü yapan Charles Babbage'la tanıştı ve Babbage'la beraber matematik ve mantıkla ilgili pek çok çalışma yaptı.

Ada Lovelace, 1838

1835'te William King ile evlendi, iki oğlu ve bir kızları oldu. 1838'de "Lovelace Kontesi" unvanını aldı. Fakat çocukları ve sosyal hayatı Lovelace'ın çalışmalarına engel değildi. “Çocuk da yaparım, kariyer de” anlayışını biraz abartarak çocuklarını akrabalarının ve mürebbiyelerin insafına bırakmış, bilimi birinci planda tutmuştu hep. Lovelace'ın çocuksu ruhu ve çalışma azminin birleştiği noktadan bir kesiti, Babbage'a yazdığı bir mektuba koyduğu imzadan bulabiliriz: "Emrinizde bir peri" (”A fairy in your service”). Lovelace aynı zamanda ev işleriyle de uğraşmayı sevmez, bir kontesten beklenen planlamalarla ilgilenmezdi. Daha çok matematik ve müzikle ilgilenmeyi tercih ederdi. Hatta bazen matematiğe ve müziğe hayattan kaçış noktaları olarak sığınırdı.

Lovelace'ın en büyük destekçisi Babbage, 1834'te yeni bir tür hesaplama makinesinin planlarını yaptı; fakat henüz çalıştığı Fark Makinesi (Difference Machine) bitmediği için hükumetten destek alamadı. Ancak yeni projesi yurtdışında büyük ilgi gördü. İtalyan matematikçi Louis Menabrea'nın Analitik Makine (Analytic Machine) hakkında 1842'de Fransızca yayımladığı inceleme yazısını bir İngiliz bilimsel dergisi için çeviren Ada Lovelace, kendi notlarını da bu çeviriye ekleyerek 1843'te yayımladı. Çeviriye eklediği notlarda Bernoulli sayılarının Babbage'ın makinasıyla nasıl hesaplanacağını ayrıntılı olarak verdi. Bu metot, tarihçiler tarafından dünyanın ilk bilgisayar programı olarak kabul edilmiştir. Böylece Ada Lovelace “ilk programlamacı” unvanına sahip oldu.

Lovelace

Lovelace yazısında Babbage'ın makine hakkında hiç yayımlamadığı bilgiler verir. Buna göre makine, karmaşık besteler ve grafik tasarımları yapılabilen genel amaçlı bir bilgisayar olarak iş görür. Lovelace anlaşılan oldukça ileri görüşlü bir bilim insanıydı. Babbage'ın tasarladığı bu makine, günümüz bilgisayarlarının temelini oluşturur ve Lovelace'ın da öngördüğü gibi bilgisayarlarda onun dedikleri ve hatta daha fazlası yapılabiliyordu. Ada Lovelace'ın notları aynı zamanda yazılım kavramının da bir tanımlamasını yapar.

Tüm bu entellektüelitesi ve çığır açan bilimsel çalışmalarına rağmen, onun da diğer insanlar gibi zaafları, kötü yanları vardı elbette. Bilinmeyen bir şekilde afyon ve morfin gibi maddelere karşı bağımlılık geliştirmişti. Davranış bozukluğu ve yoksunluk sendromları vardı. Kumara fena halde batmış ve servetinin büyük bir kısmını kaybetmişti.

Ada Lovelace 27 Kasım 1852'de kanserden öldü ve hiç karşılaşmadığı babasının yanına gömüldü. 37 yaşında ölen Lovelace, yaşasaydı bilgisayar bilimine kim bilir daha neler neler katardı. Bugün bile, Ada Lovelace'ın çalışmalarının önemli katkılarını bilgisayar bilimi üzerinde bıraktığı etkilerden görebiliriz. ABD Savunma Departmanı tarafından oluşturulan ve ilk ISO standartlı nesne yönelimli programlama diline Ada Lovelace onuruna "Ada" ismi kondu. Ayrıca British Computer Society tarafından her sene onun adına madalya veriliyor. 

Kaynaklar:

http://en.wikipedia.org/wiki/Ada_Lovelace
http://pages.cpsc.ucalgary.ca/~elliotk/portfolio/ada/Bio.html
http://www.sdsc.edu/ScienceWomen/lovelace.html
http://www.cs.kuleuven.ac.be/~dirk/ada-belgium/pictures.html
http://womenshistory.about.com/cs/sciencemath1/a/bio_lovelace.htm



Ece Mandıracıoğlu
- 5 -